Η Αρχαιολογία του Κερκυραϊκού Χώρου (με άσκηση στα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών) - Σεμινάριο. // The Archaeology of the Korkyrean Landscape (includes practical on GIS)

ANDREAS KAPETANIOS; KONSTANTINOS SBONIAS\

Περιγραφή

(GR)

Σκοπός του σεμιναρίου είναι να ασκήσει τους/τις μετέχοντες φοιτητές/τριες στις μεθόδους της αρχαιολογίας του χώρου, με εφαρμογή τους στο παράδειγμα της νήσου Κέρκυρας και να τους καταστήσει ικανούς να τις χρησιμοποιούν πρωτογενώς ή να τις αξιοποιούν δευτερογενώς, με επιτυχία.  

Ως επιμέρους στόχοι, μέσα από τη μελέτη της συγκεκριμένης περίπτωσης του Κερκυραϊκού χώρου, τίθενται: η κατανόηση της έννοιας του ιστορικού τοπίου, η θεώρησή του ως πηγής, η διατύπωση των κατάλληλων ερωτημάτων προς αυτό, οι τεχνικές καταγραφής και ανάλυσης των χωρικών δεδομένων με έμφαση στα υλικά κατάλοιπα των αρχαίων κοινωνιών, η σύνθεση και η ερμηνεία τους προς την κατανόηση της δυναμικής σχέσης του Κερκυραϊκού χώρου με την  πορεία των αρχαίων κοινωνιών στο χρόνο. Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου, οι φοιτητές, πέρα από την κατάκτηση των μεθοδολογικών εργαλείων, επιδιώκεται να έχουν αποκτήσει και ουσιαστική γώση της  αρχαίας τοπογραφίας της Κέρκυρας.

 

(ENG)

This seminar aims to train participating studen

Περισσότερα  
CC - Αναφορά Δημιουργού
Περιεχόμενο μαθήματος

1. Έννοιες του χώρου (Χώρος - τόπος – τοπίο.   Γεωγραφικός και αναφορικός χώρος. Τοπογραφία - Πρόσληψη του Χώρου - Νοητικοί Χάρτες. Φυσικό και Ανθρωπογενές Τοπίο. Κοινωνίες και Χώρος  - Χώρος / Ιστορία

 

2. Η Αρχαιολογική Μέθοδος στο Χώρο - η αρχή των ενάλληλων κλιμάκων

3. Στοιχεία Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών. Άσκηση στην χαρτογράφηση θέσεων. 

4. Γεωγραφία της Κέρκυρας (Γεωγραφική θέση – σχέση με την Ηπειρωτική ακτή-Κερκυραϊκή Περαία, Χερσαία και θαλάσσια δίκτυα, το σύμπλεγμα των νησιών: Κέρκυρα Διαπόντιοι, Παξοί – Αντίπαξοι)

5. Η εξέλιξη του Κερκυραϊκού  γεωγραφικού Χώρου από την Παλαιολιθική Εποχή έως σήμερα (Γεωμορφολογία: ανάγλυφο - βουνά, κοιλάδες, η σημασία των Υγροτόπων, Παλαιοπεριβάλλοντα, Μέθοδοι έρευνας – αποτελέσματα)

 

6-7. Προϊστορικές θέσεις. Περιοδολόγηση: από την Παλαιολιθική έως την Μυκηναϊκή περίοδο (διασπορά θέσεων, υλικός πολιτισμός-τεχνολογία, οικονομία, στοιχεία επαφών με περιοχές εκτός Κέρκυρας, ιδεολογία: ταφικά-τελετουργίες). Επιμέρους ενότητες: Οι έρευνες του Α. Σορδίνα. Σιδάρι και θέσεις της Β. Κέρκυρας. Προϊστορικές θέσεις στην ευρύτερη περιοχή της Λίμνης Κορισσίων. Θέσεις της εποχής του Χαλκού (Έρμονες).

8-13. Ιστορικοί Χρόνοι (Γεωμετρικά – Ύστερη Αρχαιότητα). Αποικισμοί. Πόλη και Χώρα. Υλικός Πολιτισμός. 

8. Οι αποικισμοί- πηγές - πριν και μετά τους αποικισμούς - ζητήματα  Ταυτοτήτων. Οι υλικές μαρτυρίες (θέσεις - τυπολογία) 

9. Τοπογραφία του Άστεως της Αρχαίας Πόλεως: Ιερά, Αγορά Τείχη, Λιμάνια, Νεκροταφεία, οικονομία - εμπόριο - η Κερκυραϊκή δύναμη. Ιδεολογία: Τελετουργικές πρακτικές - ιερά και τάφοι

10. Η Χώρα - Θέσεις και τεκμήρια (διασπορά και συνάφεια ευρημάτων: τυχαία ευρήματα - αποτελέσματα συστηματικής έρευνας). 

11. Η Περαία. Απέναντι ακτή και Βουθρωτό

12. Η εξέλιξη της οργάνωσης στο χώρο κατά τους Ρωμαϊκούς Χρόνους

13. Παραδείγματα σύνθεσης: Ευρήματα και χώροι: Ερμηνείες χώρων στην Αρχαία Πόλη με βάση τα ευρήματα

14.  Η τοπογραφία της αρχαίας Γραμματείας:  Ομηρικά έπη, ιστοριογραφία, η αρχαιολογάι της Βίας (Πόλεμοι, εξεγέρσεις / εμφύλιες συγκρούσεις και επιδρομές)

 

Μαθησιακοί στόχοι

Σκοπός του σεμιναρίου είναι να ασκήσει τους μετέχοντες φοιτητές στις μεθόδους της αρχαιολογίας του χώρου, με εφαρμογή τους στο παράδειγμα της νήσου Κέρκυρας, και να τους καταστήσει ικανούς να τις χρησιμοποιούν πρωτογενώς ή να τις αξιοποιούν δευτερογενώς, με επιτυχία.  

Ως επιμέρους στόχοι, μέσα από τη μελέτη της συγκεκριμένης περίπτωσης του Κερκυραϊκού χώρου, τίθενται: η κατανόηση της έννοιας του ιστορικού τοπίου, η θεώρησή του ως πηγής, η διατύπωση των κατάλληλων ερωτημάτων προς αυτό, οι τεχνικές καταγραφής και ανάλυσης των χωρικών δεδομένων με έμφαση στα υλικά κατάλοιπα των αρχαίων κοινωνικών, η σύνθεση και η ερμηνεία τους προς την κατανόηση της δυναμικής σχέσης του Κερκυραϊκού χώρου με την  πορεία των αρχαίων κοινωνικών στο χρόνο. 

Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου, οι φοιτητές, πέρα από την κατάκτηση των μεθοδολογικών εργαλείων, επιδιώκεται να έχουν αποκτήσει και ουσιαστική γώση της  αρχαίας τοπογραφίας της Κέρκυρας.

 

Μέθοδοι διδασκαλίας

Οι συμμετέχοντες αναλαμβάνουν την εκπόνηση εργασίας  με θέμα που επιλέγεται σε συνεργασία με τους διδάσκοντες, από τις θεματικές ενότητες του μαθήματος.   Η κάθε εργασία παρουσιάζεται προφορικά στο σεμινάριο και συζητείται.  Στο τέλος του εξαμήνου παραδίδεται η τελική γραπτή μορφή της.  Η αξιολόγηση προκύπτει από την γραπτή εργασία συνυπολογιζόμενων της προφορικής παρουσίασης και της ενεργούς συμμετοχής στις συζητήσεις των παρουσιάσεων και στις υπόλοιπες  δράσεις του σεμιναρίου.

Μαθήματα και παρουσιάσεις μπορεί να πραγματοποιούνται στα Μουσεία της Κέρκυρας (αρχαιολογικό και Μον Ρεπό) και στην Παλαιόπολη.

Η συμμετοχή στις συναντήσεις του σεμιναρίου  είναι υποχρεωτική.

Μέθοδοι αξιολόγησης

Οι συμμετέχοντες αναλαμβάνουν την εκπόνηση εργασίας  με θέμα που επιλέγεται σε συνεργασία με τους διδάσκοντες, από τις θεματικές ενότητες του μαθήματος.   Η κάθε εργασία παρουσιάζεται προφορικά στο σεμινάριο και συζητείται.  Στο τέλος του εξαμήνου παραδίδεται η τελική γραπτή μορφή της.  Η αξιολόγηση προκύπτει από την γραπτή εργασία συνυπολογιζόμενων της προφορικής παρουσίασης και της ενεργούς συμμετοχής στις συζητήσεις των παρουσιάσεων και στις υπόλοιπες  δράσεις του σεμιναρίου.

Βασική Βιβλιογραφία (ειδικότερη βιβλιογραφία είναι διαθέσιμε μέσω σχετικών συνδέσμων)

Αρβανίτου-Μεταλληνού,  Γαρυφαλιά (επιμ.), 2007, Η προϊστορική Κέρκυρα και ο ευρύτερος περίγυρός της. Προβλήματα – προοπτικές. Πρακτικά ημερίδας τιμητικής στον Αύγουστο Σορδίνα. Κέρκυρα 17 Δεκεμβρίου 2004, Κέρκυρα, Υπουργείο Πολιτισμού. 

 

Καλπαξής, Θανάσης, 1993, Αρχαιολογία και Πολιτική ΙΙ. Η ανασκαφή του ναού της Αρτέμιδος, Κέρκυρα 1911, Αθήνα.

 

Πρέκα – Αλεξανδρή, Καλλιόπη,  2010, Οι Αρχαιότητες της Κέρκυρας, Αθήνα, Υπουργείο Πολιτισμού. Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων.

 

Κουρούκλη Μαρία, 21008,  Έργα και ημέρες στην Κέρκυρα: Ιστορική ανθρωπολογία μιας τοπικής κοινωνίας, ΑθήναΑλεξάνδρεια.

 

Mousson Albert, Κέρκυρα και Κεφαλλονιά: Μια περιήγηση το 1858 [Ein Besuch αuf Korfu und Cefalonien im September 1858] Κάτοπτρο- Ιστορητής, Αθήνα [1995],